ABD merkezli haber sitesi “Axios”un üç yetkili kaynağa dayandırdığı haberine göre, Donald Trump yönetimine bağlı müzakereciler, Mayıs ayının ortalarında savaşı sona erdirmek amacıyla bir yol ararken, farklı bir yönteme başvurdu; karşılarındaki İranlı müzakerecilerin Devrim Muhafızları’nın görüşlerini ne ölçüde yansıttığından emin olamayınca doğrudan Devrim Muhafızları liderliğiyle iletişim kurmaya çalıştı. Bu kapsamda Beyaz Saray’ın, hem ABD yönetimi hem de Devrim Muhafızları tarafından güvenildiği değerlendirilen Irak Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani’den yardım istediği öne sürüldü. Habere göre bu vesileyle Trump yönetimi, İran’ın resmi müzakerecilerini aşıp Devrim Muhafızları Ordusu’yla bire bir görüştü.
Üç kaynağın doğrudan bilgisine dayanan ve daha önce kamuoyuna yansımayan bu girişim, Mayıs ayının ortalarında yaşandı. Habere göre söz konusu iletişim kanalı, ABD’li yetkililerin, İran İslami Danışma Meclisi Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin Washington ile bir anlaşmaya varma yetkisine sahip olup olmadığından yahut Devrim Muhafızları’nın olası bir anlaşmayı engelleyip engellemeyeceğinden emin olamadığında denendi.
Şifreli telefon
Habere göre 10 Mayıs’ta, dönemin ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard, Başkan Donald Trump’ın onayıyla Barzani ile iletişime geçti ve Devrim Muhafızları Komutanı General Ahmed Vahidi ile doğrudan temas kurulmasına yardımcı olmasını talep etti. 14 Mayıs’ta İranlı bir yetkili, Barzani’nin Erbil’deki ofisine bir şifreli telefon getirdi ve böylece iki isim güvenli bir görüşme yaptı.
Görüşmede Barzani, Devrim Muhafızları’nın müzakereleri destekleyip desteklemediğini sordu. Vahidi’nin olumlu yanıt vermesi üzerine bu bilgi Gabbard’a, ardından da Beyaz Saray’a iletildi. Bu temaslar daha sonra, Barzani’nin ev sahibi ve arabulucu olarak görev yapacağı, ABD ile İran’dan üst düzey yetkililer arasında Erbil’de yapılması planlanan gizli toplantı önerisine dönüştü.
Tahran bu öneriyi doğrudan reddetmese de, İsrail istihbaratının Kuzey Irak’ta geniş bir ağa sahip olduğu ve İran heyeti üyelerinin Erbil’de ya da intikal süreçlerinde hedef alınabileceği yönündeki güvenlik endişelerini dile getirdi. Dolayısıyla toplantı gerçekleşmedi.
Haberde ayrıca, Barzani’nin o tarihten bu yana Beyaz Saray’a müzakerelerin yeniden başlatılması konusunda yardım teklif etmeyi sürdürdüğü belirtildi.
Gemi krizinin ardında İran saldırıları varmış
Son dönemde ABD donanması ve özellikle de USS Abraham Lincoln gemisinde yaşanan sorunların, savaşın başında İran tarafından Bahreyn’deki Amerikan üssüne düzenlenen saldırılarla bağlantılı olduğu belirtildi. “The New York Times” gazetesinin haberine göre, İran’ın savaşın ilk gününde Bahreyn’deki ABD Donanması üssünü füze ve saldırı dronlarıyla ağır biçimde vurması, USS Abraham Lincoln’ın tedarik sorunlarının başlangıcını oluşturdu. Saldırıda, donanmanın onlarca yıldır kullandığı önemli bir lojistik merkez büyük ölçüde tahrip edildi.
Donanma, savaş uçaklarının saldırı görevlerini ve daha sonra İran limanlarına yönelik ablukayı sürdürebilmek için yeni bir lojistik merkez aradı, Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia ana tedarik noktası haline getirildi. Ancak Diego Garcia, Umman Körfezi’nde faaliyet gösteren iki ABD uçak gemisi taarruz grubundan yaklaşık 3 bin 500 kilometre uzakta. Bu mesafe gıda, yakıt, mühimmat ve diğer temel malzemelerin ulaştırılmasını zorlaştırıyor.
Katar yalanladı İran ısrarlı…
İran ile Katar arasında İranlı savaş pilotları üzerinden süren gerilim devam ediyor. Tahran, ABD-İran savaşının başlangıcındaki bir askeri operasyon sırasında iki savaş uçağının Katar hava savunma sistemleri tarafından vurulmasının ardından esir alındığını söylediği üç pilotun serbest bırakılmasını isterken, Katar, bu iddiaları kesin bir dille reddetti, “bu yanıltıcı açıklamalar karşısında şaşkınlığa uğradığını” söyledi.
İran, savaş sırasında kaybolduğu belirtilen pilotların akıbetinin araştırılması için Katar’a uzman ekip göndermek istediğini kaydederken, İran Silahlı Kuvvetleri, Doha yönetiminden açıklamayı yalanlamak yerine araştırma ekibine ülkeye giriş izni vermesini talep etti.
