ABD Başkanı Donald Trump, bir anlaşmaya varılamaması ve son dönemde müzakerelerin de uzlaşıyla sonuçlanmayacağının belli olmasının ardından İran konusunda yöntem değişikliğine gitti. Bir süredir konuşulan değişim, Trump tarafından resmen açıklandı.
Trump, İran’a yönelik eşi benzeri görülmemiş boyutta bir “ekonomik operasyon” ilan ettiğini belirterek, Tahran yönetimine destek veren ülkeleri de ağır ekonomik sonuçlarla karşılaşmakla tehdit etti. İran’a bir anlaşma yapma fırsatını kendisinden başka kimsenin vermediğini savunan ve İran’ın bu fırsatı değerlendiremediğini kaydeden Trump, “Bu nedenle bugün, herhangi bir ülkeye karşı şimdiye kadar uygulanmış en ezici ekonomik operasyonu ilan ediyorum. Bu, eşi benzeri görülmemiş ölçekte ekonomik savaş ve izolasyon olacak” ifadelerini kullandı. Trump, İran’la iş yapmayı sürdüren ülkelere de seslenerek, “İran’a herhangi bir tür can simidi sağlamasına izin veren herhangi bir ülkenin de muazzam ekonomik sonuçlarla karşı karşıya kalacağını ilan ediyorum. Petrol kaçakçılığı, swap hatları, nakit transferleri, döviz büroları, gemi sicilleri, paravan şirketler, bunların hepsinin derhal sonlandırılması gerekiyor. Kim olduğunuzu biliyorsunuz” dedi.
Yollar kapanıyor
Paylaşımda Çin’in adı geçmese de İran’dan petrol ithal eden büyük alıcılar Çinli şirketler ve bu da Tahran’ın finansmanının önemli bir kaynağı. Öte yandan Dubai de İranlı kuruluşlar tarafından para transferi yapmak için kullanıyordu.
Nitekim Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran ile ticari ve finansal işlemleri tamamen askıya aldığını duyurdu. BAE’nin İran’la 30 milyar dolarlık ticareti askıya alması Tahran’ın önemli bir dış ticaret kanalını kapatıyor. Dubai’deki şirketler ve finansal altyapı, İranlı işletmelerin bölgesel ve uluslararası ticaret bağlantılarında önemli rol oynuyordu.
Etkisi hissediliyor
İran’ın son dönemde savaşın ekonomik etkilierini iyice yaşamaya başladığı ifade ediliyor. İran Merkez Bankası Başkanı Abdulnasır Himmeti, ülkesinin petrol ihracatının tamamen kesildiğini söyledi. Himmeti, “Katar ve diğer ülkelerle bizim farkımız, onlar (yurt dışındaki) finansal rezervlerine ulaşabiliyorlar. Fakat Amerikalılar bloke ettiler bizim ulaşmamıza izin vermiyor” ifadelerini kullandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise, ABD Başkanı Trump’ın İran’a yönelik açıkladığı “Ekonomik D-Day operasyonu”nun, Washington’un artan borç ve faiz maliyetlerinden kaynaklanan ekonomik krizini örtmeye yönelik bir girişim olduğunu savundu. ABD’nin başarısız politikalarını sürdürmesinin Washington’a “daha fazla yenilgi” getireceğini savunan Arakçi, bunun aynı zamanda İranlıların ABD’ye yönelik düşmanlığını artıracağını kaydetti.
ABD Hürmüz’de gizli koridor oluşturdu!
ABD ordusunun, İran ile gerilimin sürdüğü Hürmüz Boğazı’nda petrol tankerlerinin güvenli geçişini sağlamak amacıyla gizli bir koridor oluşturduğu iddia edildi. Axios’un ismini vermeyen ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, birkaç haftadır devam eden operasyon kapsamında her gece 15 ila 20 petrol tankeri, Hürmüz Boğazı’nın güney kanalından geçerek bölgeye giriş ve çıkış yapıyor. ABD’li yetkililer, bu yolla Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 10 milyon varil petrolün dünya enerji piyasalarına ulaştırıldığını öne sürdü. Yetkililer, bunun küresel petrol arzındaki kesintilerin azaltılmasına önemli katkı sağladığını ileri sürdü.
